Khi bắt đầu tìm hiểu về kefir, nhiều người khá bất ngờ khi biết rằng kefir không chỉ có một loại duy nhất. Hiện nay phổ biến nhất là kefir sữa và kefir nước — hai dòng lên men hoàn toàn khác nhau về nguyên liệu, hương vị, cách nuôi và trải nghiệm sử dụng.
Vì đều mang tên kefir nên không ít người nghĩ chúng giống nhau, chỉ khác ở nguyên liệu. Thực tế, đây là hai hệ lên men riêng biệt với đặc điểm khá khác nhau.
Nếu bạn còn mới với loại đồ uống lên men này, nên tìm hiểu trước kefir thực chất là gì và được tạo ra như thế nào để dễ hình dung hơn khi phân biệt từng dòng.
Kefir sữa là gì?
Kefir sữa là loại phổ biến nhất hiện nay. Loại này được tạo ra bằng cách dùng hạt kefir để lên men sữa động vật như:
- sữa bò
- sữa dê
- sữa cừu
Trong quá trình lên men, hệ lợi khuẩn và nấm men sẽ chuyển hóa lactose trong sữa, tạo ra:
- vị chua nhẹ
- kết cấu sánh
- mùi men đặc trưng
- lượng lợi khuẩn tự nhiên
Đây cũng là kiểu kefir mà nhiều người nghĩ tới đầu tiên khi nhắc đến “sữa chua kefir uống”.
Kefir nước là gì?
Kefir nước là dạng lên men sử dụng nước đường, nước dừa hoặc nước trái cây thay vì sữa.
Hạt kefir nước có cấu trúc và hệ vi sinh khác với kefir sữa. Sau khi lên men, thành phẩm thường:
- trong hơn
- nhẹ vị hơn
- có gas rõ hơn
- cảm giác giống đồ uống lên men tự nhiên
Một số người thích kefir nước vì cảm giác thanh nhẹ và dễ uống lạnh vào thời tiết nóng.
Khác nhau lớn nhất nằm ở nguyên liệu lên men
Đây là điểm tạo ra gần như toàn bộ sự khác biệt giữa hai loại.
Kefir sữa
Nguồn dinh dưỡng chính của hệ vi sinh là lactose và protein trong sữa.
Vì vậy thành phẩm thường:
- béo nhẹ
- sánh hơn
- mềm vị hơn
- tạo cảm giác no tốt hơn
Kefir sữa cũng phù hợp với người thích các sản phẩm lên men kiểu yogurt hoặc sữa chua uống.
Kefir nước
Nguồn dinh dưỡng chủ yếu là đường khoáng trong nước đường hoặc nước trái cây.
Do đó thành phẩm thường:
- nhẹ bụng hơn
- ít béo
- mỏng hơn
- có gas rõ hơn
Nhiều người mô tả kefir nước giống một dạng soda lên men tự nhiên hơn là sữa chua.
Hương vị khác nhau như thế nào?
Kefir sữa
Kefir sữa thường có:
- vị chua nhẹ
- hậu vị béo
- mùi men dịu
- cảm giác mềm và dày hơn khi uống
Nếu được làm đúng kỹ thuật, kefir sữa có thể giữ vị khá dễ uống, ít gắt và phù hợp dùng mỗi ngày.
Đây cũng là dòng được nhiều người theo eat clean hoặc quan tâm tiêu hóa lựa chọn vì dễ đưa vào thói quen hằng ngày.
Kefir nước
Kefir nước thường:
- thanh hơn
- có gas rõ hơn
- ít béo
- cảm giác mát và nhẹ
Tùy nguyên liệu lên men, hương vị có thể thay đổi khá nhiều. Một số mẻ sẽ có mùi men mạnh hơn hoặc chua sắc hơn kefir sữa.
Loại nào nhiều lợi khuẩn hơn?
Không có câu trả lời tuyệt đối vì còn phụ thuộc:
- chất lượng hạt kefir
- cách nuôi
- thời gian lên men
- điều kiện bảo quản
Tuy nhiên, kefir sữa thường được biết đến rộng rãi hơn trong các sản phẩm hỗ trợ hệ vi sinh đường ruột nhờ môi trường sữa giúp hệ lợi khuẩn phát triển ổn định hơn.
Trong khi đó, kefir nước lại được yêu thích nhờ:
- nhẹ bụng
- dễ uống lạnh
- ít cảm giác ngấy
- phù hợp người hạn chế sữa
Mỗi loại sẽ phù hợp với nhu cầu khác nhau thay vì loại nào “tốt hơn” hoàn toàn.
Kefir nước có thay thế được kefir sữa không?
Không hoàn toàn.
Dù đều là đồ uống lên men, trải nghiệm sử dụng của hai loại khá khác nhau.
Kefir sữa phù hợp nếu bạn:
- thích vị mềm và sánh
- quen uống sữa chua
- muốn cảm giác no nhẹ
- thích đồ uống lên men dịu hơn
Kefir nước phù hợp nếu bạn:
- thích vị thanh
- thích đồ uống có gas tự nhiên
- muốn cảm giác nhẹ bụng
- không thích vị sữa
Nhiều người sử dụng cả hai tùy thời điểm trong ngày hoặc tùy khẩu vị.
Về độ khó khi nuôi và chăm sóc
Kefir sữa thường ổn định và dễ nuôi hơn với người mới bắt đầu. Hạt kefir sữa cũng phổ biến hơn trên thị trường hiện nay.
Trong khi đó, kefir nước nhạy hơn với:
- nguồn nước
- khoáng chất
- loại đường sử dụng
- nhiệt độ môi trường
Nếu chăm không đúng cách, hạt kefir nước dễ yếu hoặc giảm hoạt động nhanh hơn.
Nên chọn loại nào?
Nếu bạn mới bắt đầu tìm hiểu kefir, kefir sữa thường là lựa chọn dễ tiếp cận hơn vì:
- phổ biến hơn
- dễ tìm mua
- vị quen thuộc hơn
- dễ dùng hằng ngày
Đặc biệt với các dòng kefir tươi lên men thủ công, vị thường mềm và dễ uống hơn nhiều người nghĩ.
Trong khi đó, kefir nước phù hợp với người thích trải nghiệm mới lạ hoặc muốn thử các dạng đồ uống lên men nhẹ và có gas tự nhiên.
Hiện nay trên thị trường cũng có khá nhiều biến thể khác nhau từ nguyên chất, truyền thống cho tới các phiên bản hiện đại dễ tiếp cận hơn. Nếu muốn hiểu rõ hơn, bạn có thể xem thêm về các dòng kefir phổ biến hiện nay để dễ hình dung từng loại phù hợp với nhu cầu nào.
Ngoài ra, việc hiểu tổng quan về các biến thể và cách phân loại kefir hiện nay cũng sẽ giúp bạn chọn đúng sản phẩm thay vì chỉ nhìn vào tên gọi hoặc bao bì.