Khi tìm hiểu về kefir, rất nhiều người đặt câu hỏi: kefir có phải probiotic không? Hay kefir chỉ đơn giản là một loại “sữa chua uống lên men”? Việc hiểu đúng khái niệm probiotic sẽ giúp bạn đánh giá đúng giá trị của kefir, tránh nhầm lẫn giữa đồ uống lên men tự nhiên và các sản phẩm bổ sung lợi khuẩn đóng gói sẵn.
Probiotic là gì?
Probiotic là thuật ngữ dùng để chỉ vi sinh vật sống có lợi cho sức khoẻ, khi được tiêu thụ với lượng phù hợp. Trong thực phẩm và đồ uống, probiotic thường được nhắc đến khi nói về:
- Vi khuẩn có lợi cho hệ tiêu hoá
- Khả năng hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh đường ruột
- Thực phẩm lên men tự nhiên chứa lợi khuẩn sống
Không phải sản phẩm nào “ghi có lợi khuẩn” cũng thực sự là probiotic đúng nghĩa. Điều quan trọng là vi sinh phải còn sống khi đến được cơ thể người dùng.
Kefir có được xem là probiotic không?
Về bản chất, kefir là một dạng thực phẩm lên men chứa vi sinh vật sống, nên thường được xếp vào nhóm thực phẩm giàu probiotic tự nhiên. Hệ vi sinh trong kefir bao gồm nhiều loại vi khuẩn có lợi và nấm men cộng sinh, tạo nên một hệ vi sinh đa dạng hơn so với nhiều sản phẩm sữa chua thông thường.
Tuy nhiên, để kefir thực sự mang giá trị probiotic, điều kiện quan trọng là:
- Kefir không bị xử lý nhiệt sau khi lên men
- Men vi sinh còn sống tại thời điểm sử dụng
- Bảo quản đúng cách để hạn chế suy giảm hệ vi sinh
Đây cũng là lý do vì sao kefir lên men thủ công, bảo quản lạnh đúng cách thường được nhắc đến khi nói về “giữ men sống”. Là người mới với một số khái niệm về kefir cần biết có vẻ khá nhiều, nhưng nếu tìm đọc kỹ một vài phút bạn sẽ nhanh chóng hiểu rõ kefir thực chất là loại thực phẩm như thế nào.
Kefir khác gì men vi sinh đóng gói (probiotic dạng viên, gói)?
Nhiều người so sánh kefir với men vi sinh dạng viên/gói bán tại hiệu thuốc. Với những kiến thức về kefir, ta có thể nói rằng hai nhóm này khác nhau ở bản chất:
- Kefir:
- Là thực phẩm lên men tự nhiên
- Hệ vi sinh đa dạng
- Đi kèm dinh dưỡng từ sữa (đạm, khoáng, chất béo tuỳ loại sữa)
- Men vi sinh đóng gói:
- Là chế phẩm bổ sung vi sinh
- Chủng vi khuẩn được chọn lọc, định lượng rõ
- Không cung cấp năng lượng/dinh dưỡng như thực phẩm
Kefir phù hợp để đưa vào thói quen ăn uống hằng ngày, còn men vi sinh bổ sung thường được dùng theo đợt, theo tư vấn chuyên môn tuỳ tình trạng tiêu hoá của từng người.
Vì sao kefir thủ công thường được nhắc đến khi nói về probiotic?
Trong các sản phẩm lên men, cách xử lý sau lên men ảnh hưởng trực tiếp đến việc men có còn sống hay không. Các thành phần trong kefir khi lên men thủ công, không qua xử lý nhiệt, nếu được bảo quản lạnh đúng cách, thường giữ được hệ vi sinh sống tốt hơn so với các sản phẩm bị tiệt trùng hoặc xử lý ở nhiệt độ cao.
Điều này không có nghĩa mọi sản phẩm công nghiệp đều “không có probiotic”, mà nhấn mạnh rằng cách sản xuất và bảo quản quyết định rất nhiều đến chất lượng vi sinh trong kefir.
Kefir có phù hợp để dùng như nguồn probiotic hằng ngày không?
Với nhiều người, kefir được sử dụng như:
- Một dạng đồ uống lên men tự nhiên trong chế độ ăn
- Nguồn bổ sung lợi khuẩn từ thực phẩm, không phải từ viên uống
Tuy nhiên, kefir không phải “thuốc” và cũng không thay thế vai trò điều trị. Việc sử dụng kefir nên được xem là một phần của lối sống ăn uống cân bằng, không phải giải pháp tức thời cho mọi vấn đề tiêu hoá.
Tóm tắt nhanh
- Probiotic là vi sinh vật sống có lợi cho sức khoẻ
- Kefir là thực phẩm lên men chứa lợi khuẩn sống → thường được xem là nguồn probiotic tự nhiên
- Kefir thủ công, không xử lý nhiệt sau lên men giúp giữ men sống tốt hơn
- Kefir khác với men vi sinh dạng viên ở bản chất: thực phẩm vs chế phẩm bổ sung